و غل جامعه در گردنم نهد . چون اين خبر به من رسيد ، هرثمة بن اعين را به جانب سيستان و كرمان و توابع آن فرستادم ( براى مقابله با عيسى بن ماهان ) ولى هرثمه كارى از پيش نبرد و شكست خورد و صاحب السرير نيز خروج كرد و بر يك طرف شهر خراسان غلبه كرد و همهء اينها در يك هفته بر من وارد شد . چون اين گونه وقايع براى من رخ داد ، ديدم در اين وضعيت نه نيروى دفاعى دارم و نه قدرت مالى كه به وسيلهء آن لشكرآرايى كنم و سران سپاه و لشكريان خود را همه ترسان و هراسان ديدم و قصد كردم كه به ملك كابل بروم . بعد نزد خود انديشيدم كه سلطان كابل مردى كافر است و چون ( برادرم ) محمد امين مال زيادى به او دهد او مرا به دست محمد مىسپارد . پس راهى بهتر از اين نيافتم كه از گناهان خود به سوى خدا توبه كنم و از خدا بر اين گونه امور استعانت جويم و به خدا پناه برم . پس امر كردم اين خانه را پاكيزه كنند و دو جامهء سفيد پوشيدم و چهار ركعت نماز گزاردم و در آن چهار ركعت نماز آنچه از قرآن حفظ داشتم ، خواندم و خدا را خواندم و پناه به او بردم و به قصد راست و درست « 4 » با خدا معاهدهء محكمى كردم كه اگر خدا اين امر ( خلافت ) را به سوى من بكشاند و مرا از شرّ اين امور سخت كفايت كند ، اين امر ( خلافت ) را در جايى قرار دهم كه خدا قرار داده است ، « 5 » پس از آن قلب من قوّت گرفت و طاهر ( ذو اليمينين ) را به سوى على بن عيسى بن ماهان ، فرستادم و آنچه بايد بشود همان شد و هرثمة بن اعين را به سوى جنگجوى محمّد ( امين ) بازگردانيدم ، بر او ظفر يافته و او را بكشت . و . . . خداوند عالم امر خلافت را به سوى من كشانيد و از براى من استقرار يافت پس چون خداوند تعالى وفا كرد به آنچه من با او عهد كردم ، دوست دارم وفا كنم به آنچه با خداى خود عهد كردم و كسى را سزاوارتر به اين امر از حضرت ابو الحسن الرضا عليه السّلام نديدم ، پس امر خلافت را به او واگذار كردم و او

--> ( 4 ) - « با نيت پاك » . ر . ك . به : بحار الانوار ، 12 / 126 . ( 5 ) - « اگر حكومت به من رسيد و از ستم محمّد برادرم آسوده شدم و مشكلات من حل شد خلافت را به محلى كه خداوند قرار داده برگردانم . » ر . ك . به : همان مأخذ .